Page 44 - Demo

3Elektriciteti3.1Cilat l%u00ebnd%u00eb e p%u00ebr%u00e7ojn%u00eb elektricitetin?Fjal%u00eb ky%u00e7ebateri,p%u00ebr%u00e7ues,jop%u00ebr%u00e7uesP%u00ebr rrym%u00ebn elektrike keni m%u00ebsuar edhe n%u00eb klasat e m%u00ebparshme. Rryma elektrike %u00ebsht%u00eb nj%u00eb l%u00ebvizje e drejtuar e ngarkesave elektrike sipas nj%u00eb rruge t%u00eb pand%u00ebrprer%u00eb. Kjo rrug%u00eb quhet qark elektrik. Deri tani %u00ebsht%u00eb p%u00ebrdorur fjala %u201cpil%u00eb elektrike%u201d p%u00ebr pajisjen q%u00eb prodhon energjin%u00eb elektrike, si%u00e7 %u00ebsht%u00eb ajo q%u00eb p%u00ebrdoret n%u00eb nj%u00eb elektrik dore. Elektriciteti i prodhuar vler%u00ebsohet nga tensioni elektrik. Ky tension %u00ebsht%u00eb 1,5 V n%u00eb skajet e %u00e7do pile. Kur dy ose m%u00eb shum%u00eb pila lidhen s%u00eb bashku, formojn%u00eb nj%u00eb bateri elektrike. Pilat dhe baterit%u00eb v%u00ebn%u00eb n%u00eb l%u00ebvizje ngarkesat elektrike n%u00eb qarkun elektrik. Provoni l%u00ebnd%u00eb t%u00eb ndryshme p%u00ebr t%u00eb par%u00eb n%u00ebse e p%u00ebr%u00e7ojn%u00eb apo jo elektricitetin.Veprimtaria 3.1Mjetet e nevojshmetre tela,shirit ngjit%u00ebska%u00e7avid%u00eb,pil%u00eb 1,5 V llamb%u00eb 1,5 V,portollamb%u00eb,trupa prej l%u00ebnd%u00ebsh t%u00eb ndryshmeLidhni dy tela me pil%u00ebn dhe portollamb%u00ebn.%u00c7far%u00eb jan%u00eb p%u00ebr%u00e7uesit dhe jop%u00ebr%u00e7uesit?Rryma elektrike mbartet, pra kalon n%u00eb disa lloje l%u00ebnd%u00ebsh, sikurse jan%u00eb metalet. Nj%u00eb l%u00ebnd%u00eb q%u00eb lejon kalimin e rrym%u00ebs elektrike apo elektricitetit quhet p%u00ebr%u00e7uese.Qarqet elektrike p%u00ebrdorin tela p%u00ebr%u00e7ues, kryesisht prej bakri, sepse bakri %u00ebsht%u00eb p%u00ebr%u00e7ues shum%u00eb i mir%u00eb i elektricitetit. Telat prej bakri jan%u00eb t%u00eb veshur me nj%u00eb shtres%u00eb plastike. Kjo l%u00ebnd%u00eb nuk e lejon kalimin e rrym%u00ebs elektrike apo elektricitetit, prandaj dhe quhet jop%u00ebr%u00e7uese.42